CIMBRI

Dar schraibar Miguel de Cervantes

Vor 404 djar, atz 22 von abrél 1616, izta gestorbet ummandar von brevarstn un bichtegarstn schraibar vodar Euròpa von XVI sèkolo, dar Miguel de Cervantes. Alle khennbar gesìchart ummana von pestn stòrdje bodar hatt geschribet, da sèll von Don Chisciotte.

Ma sebar est eppaz mearar von lem von disan bravatn schraibar. Dar Miguel de Cervantes Saaverda iz gebortet ’z djar 1547, atz 29 von herbestmånat, in a statt gehoazt Alcalá de Henares, in Spånja. ’Z iz gest dar viarte vo simm sünn, un soi famìldja zo leba hatt gemocht raizan vil, un vor ditza, hattar gelebet in ettlane stattn azpe Madrid, Valladolid un Siviglia o. Dar Cervantes hatt gelebet in di zait boda in Spånja khinnt gehoazt Siglo de Oro, dar djarhundart von gold, ke ’z iz gest di zait boda iz khent lai dòpo dar entdeckung vodar Amèrika. In soi lem dar schraibar hatt nèt lai geschribet libardar un stòrdje, ma dar hatt o vil gearbatet.

Dar iz gest in ettlane plètz, nèt lai in Spånja, ma auz vo soinar natziòng o. Defàtti, vor a zait, dar Cervantes iz gest in Beleschlånt o, bodar hatt gearbatet vor an kardinàl a Roma. Ma mage khön ke soi lem iz nèt gest pròpio a stillegez lèm, dèfatti dar schraibar izzese arruolàrt o in di Lega Santa un hatt gekhempft kontro in Türk a Lepanto, un sèmm hattaren getånt bea. Dòpo daz sèll gekhémpfa, dar Cervantes hatt neméar gemak nützan in tschenkn arm. Vor dar hatt bidar gemak khearn bodrùmm da huam, di bark bodar drauizgest, di Sol, iz khent darbìscht von piràtn un er iz khent gevüart un inngespèrrt in di statt vo Algeri.

’Z djar 1580 hattarz dartånt zo kheara bodrùmm in soi lånt. Haüt alle khennen in Miguel de Cervantes vor soin libar, dar Don Chisciotte della Mancia: a stòrdja boda redet von an khlumman nòbile boda, dopo azzar hatt gelest an hauf libardar kavalleréski, khint narrat un heft å zo giana ummar atz soi rössle gloabante z’soina an raitar boda mocht schützan di debln un khempfan di znichtn.

Dar Cervantes, però, hatt nèt lai geschribet disan libar ma vil åndre o, boda laider soin nèt vil gekhennt. Dar schraibar hatt o geschribet novèlle azpe di Novelas ejemplares, un åndre libardar boda soin gåntz åndarz baz dar Don Chisciotte, azpe soi lest libar, boda hoazt Le peripezie di Persile e Sigismonda. Dar Miguel de Cervantes iz gestorbet ’z djar 1616 un iz khent bogràbet a Madrid.

Haüt mochpar gian vürsnen zo gedenkha un zo macha studjàrn ka schual disan bichtege schraibar, boda iz gest ummadar von brevarstn vodar gåntz Euròpa. (E.v.K.)